IJsland, Laugavegur. Aug 2006.


Voor þórsmörk
Voor þórsmörk

De hemel is werkelijk inktzwart. De regen ranselt de ruitenwissers bijna van de huurauto. Maar het meest indrukwekkend is de wind. Het kost erg veel moeite om zelfs met lage snelheid de auto op de weg te houden zodat nek en schouders behoorlijk zijn verkrampt als we de Blue Lagoon bereiken, zo´n 50 kilometer buiten Reykjavik. De beloning is er echter wel naar. In zulke omstandigheden in een groot natuurlijk buitenbad met geothermisch verwarmd zeewater te mogen dobberen is een heerlijke ervaring. Maar och, die arme badmeester die zich stevig ingepakt maar geheel vernikkeld, langs de rand van het water staande probeert te houden. We zullen in de komende 10 dagen vaker in natuurlijk verwarmde meertjes zwemmen na een lange dag wandelen maar terwijl we hier lekker ontspannen bekruipt ons wel een klein beetje het gevoel: "Wanneer we straks op onze trektocht zulk weer krijgen... dan hebben we een interessante uitdaging voor de boeg!"

Ryolietbergen bij Landmannlaugar
Ryolietbergen bij Landmannlaugar

Het is eind augustus en we zijn op IJsland. We maken een trektocht met volle bepakking (inclusief tent en voedsel voor acht dagen) van Landmannalaugar in het binnenland naar Skogar aan de kust. Het stuk staat bekend als een van ´s-werelds mooiste trektochten en ik zal u vast verklappen: terecht!

Bemost Lavazand
Bemost Lavazand

Vanuit Reykjavik pakken we de volgende ochtend de (seizoens)bus die ons naar Landmannalaugar brengt. Onderweg beginnen we wat meer begrip te krijgen voor de zeer kostbare buskaartjes. Op dit traject kan een bus nooit lang meegaan! Naarmate we verder het binnenland in trekken wordt de omgeving steeds mooier en ruwer. Dat geldt ook voor het zandpad/karrenspoor waarover de bus zich een weg tussen de heuvels en over het lavazand aan het banen is. Ondank het feit dat hij hoog op zijn wielen staat en vast speciale vering heeft, kunnen we elkaar nauwelijks verstaan doordat het hele interieur rammelt en kraakt. Bijna vijf uur later en verschillende rivierdoorsteken verder worden we afgezet. Tot nu toe bestond het landschap uit lavazand en zware bergen waarop vele tinten groene mos begroeiing grip proberen te krijgen. Landmannalaugar is echter een vlakke valei omgeven door ryolietbergen in de meest fantastische pasteltinten. Het lijkt niet werkelijk te zijn, een soort schilderij, maar wanneer we die middag de Bláhnúkur (blauwe berg) beklimmen blijkt die toch heel echt te zijn. We kamperen die nacht op de camping. In IJsland is het verschil tussen wildkamperen en een camping meestal niet veel meer dan dat er een aangewezen plek is om je behoefte te doen.

IJs en woestijn van lavazand
IJs en woestijn van lavazand

Na het ontbijt met pannenkoeken van de volgende ochtend (ja, zelfs instant trekkingvoedsel wordt steeds beter!) breken we de tent af, hijsen de rugzakken op en laten dit laatste restje beschaving achter om ons op de Laugavagur te begeven. Veel mensen zullen we de komende week niet tegen komen. Onder het handjevol dat we wel ontmoeten zijn veel IJslanders. Buitensport is een nationale activiteit en natuurbeleving staat hoog in het vaandel. Evenals de beleving van het niet direct waarneembare deel van de natuur. "Het verborgen volk" zoals de IJslanders ze noemen wordt heel reëel ervaren en deze beleving is een wezenlijk onderdeel van de cultuur. Er wordt in het dagelijks leven rekening mee gehouden, bijvoorbeeld bij het aanleggen van wegen of gebouwen. Verbazingwekkend is dat niet wanneer je de intensiteit van de natuur hier een poosje mag beleven. Zeewater, zoetwater, gletsjers en sneeuwvelden, heetwaterbronnen, sputterende modderpoelen, geisers, mist, stoom die overal uit de grond komt, nevelgordijnen van de vele watervallen en natuurlijk regen, hagel en sneeuw. Veel van deze verschijningsvormen van het element water wisselen elkaar iedere dag in hoog tempo af of ontmoet je zelfs gelijktijdig terwijl de wind er continue mee speelt. We lopen meer dan eens met de regen in het gezicht en de zon in de nek. De andere elementen zijn al even uitbundig aanwezig alhoewel het vuur met name vermoed moet worden achter de stoomwolken, zwaveldampen en het (actieve) vulkanische landschap.

Ryolietbergen
Ryolietbergen

Het meest verrassende van de tocht is toch de afwisseling in het landschap. De kleurenpracht van de vallei gaat over in een zwart maanlandschap met fonkelend lavaglas en gruis doorspekt met sneeuw en ijs om een dag later weer over te gaan in een landschap met rivieren en meren waar de groene mosvegetatie het zwart gaat overheersen. Die rivieren met smeltwater van de gletsjers moeten we regelmatig dij-hoog doorwaden. Zolang je geconcentreerd bezig bent om je staande te houden in de stroming voel je de kou nog niet zo enorm sterk, maar eenmaal veilig op andere kant komt de pijn opzetten die gelukkig ook weer vrij snel wegtrekt wanneer met name de voeten weer langzaam op temperatuur komen. Dan verlaten we het water en betreden een woestijn. Grote woestijnvlaktes met zwart zand en aan de horizon zwarte bergen. De eindeloosheid van een woestijn is hier goed te ervaren maar de zinderende hitte is gelukkig vervangen door regen en wind. Uiteindelijk vinden we in þórsmörk (bos van Thor) de groene oase waar we een rustdag hebben gepland. Een relatief laag en klein berkenbos (voor IJsland vrij uniek) ingeklemd tussen twee gletsjerrivieren. En een mooie grasmat om de tent op de zetten. Ook dat is de afgelopen dagen wel eens anders geweest.

Diep uitgesleten kloven bij Emstrur
Diep uitgesleten kloven bij Emstrur

De spieren zijn nu lekker getraind, de rustdag heeft de pijnlijke schouders en heupen laten bijkomen en de rugzakken worden steeds lichter doordat de brandstof opraakt en we door ons voedsel heen raken. Dat komt goed uit, want vandaag is de tocht mooi maar vooral spannend. We moeten de hele dag stijl klimmen. Soms zo uitdagend dat mijn latente hoogtevrees wakker wordt. Wanneer we boven op een smalle berggraad ook nog over rotsblokken moeten gaan klauteren ben ik heel erg blij dat er maar weinig wind staat. Op het hoogste punt, ingeklemd tussen twee gletsjers, staat een hut. Met uitzicht over zee! We kunnen de zee zien liggen alsof hij vlak bij is terwijl we nog een mooie dagmars en elfhonderd hoogtemeters te gaan hebben. De tent kunnen we hier echt niet opzetten en aangezien de temperatuur flink onder nul is en er een forse wind staat vinden we dat niet heel erg. We slapen vannacht in de veilige beschutting van de hut.

En van de vele watervallen richting Skogar
En van de vele watervallen richting Skogar

De laatste dag volgen we de loop van een groeiende rivier door een dieper wordende kloof met vele watervallen die uiteindelijk op zeeniveau uitmondt in de beroemde skogafoss. Na alle mooie watervallen van vandaag kan de skogafoss ons niet meer echt imponeren. Dat komt goed uit want we zijn precies op tijd voor de bus van die dag welke ons terug brengt naar Reykjavik. Dit keer over de goed begaanbare ringweg die om IJsland heen loopt.

Fimmvruhls
Fimmvruhls

Terwijl we nagenieten van de tocht dringt zich toch een vergelijking op met de omringende landen. Noorwegen is een prachtig land met veel ongerepte natuur. Het is ook een duidelijk westers land met een westerse cultuur die niet anders van Nederland verschilt dan andere West-Europese landen. Groenland is hard, rauw en onontgonnen. De inuit cultuur is voor een westerling niet makkelijk toegankelijk en je bent er echt een vreemdeling. IJsland zit er letterlijk en figuurlijk tussenin. In het dunbevolkte land (er is alleen bewoning langs de randen) spreken de meeste mensen naast IJslands ook goed Engels. De koffie kan met Italië concurreren en de mensen zijn stug maar behulpzaam, je zou kunnen zeggen oprecht en zonder plichtplegingen of sociale rituelen. Ook hun beleving van de natuur en de omgang ermee is echt uniek in het westen. De elementen zelf zijn er duidelijk "in hun element". Het vulkanische landschap en de weersomstandigheden zijn aanwezig in een spectaculaire dynamiek.


© 2010 Hiking North